redakcja naukowa dr Alina B. Jagiełłowicz i Piotr Martin

Infiltracja kultur w świecie wiecznych wędrowców

Wrocław 2018

ISBN 978-83-948243-6-5

Stron 298, okładka miękka

Recenzja i Posłowie: dr Alina Bernadetta Jagiełłowicz

Udostępnij…

Od Redakcji 7

Wprowadzenie: Tęczowa mandala wielkich i małych Wędrowniczków 9
W życiu nie możemy poznać miejsc, Alina Bernadetta Jagiełłowicz 11
Wędrówki sztuki – impresja, Piotr Martin 27

„Run” wiecznych wędrowców: filozofia, pamiętnikartwo, proza, poezja 47
Wiersze, Andrzej Bartyński 51
Wiersze, Kazimierz Burnat57
Transpozycja ideowa w kulturze i nauce na tle paradygmatów Nowożytności, Robert Goczał 63
Idea „wędrowania” w Japońskim haiku, Mirosław Jerzy Gontarski 87
Próby renga, Barbara Gulbinowicz, Mirosław Jerzy Gontarski, Alina Bernadetta Jagiełłowicz, Magdalena i Andrzej Orłowscy 93
Zamieszkać w obrazie, Alina Bernadetta Jagiełłowicz 97
Johanna Gottlieba Fichtego Mądrość człowieka jako ponadczasowa wolność, Katarzyna Karaskiewicz 109
Wiersze, Elżbieta Maria Karmelita-Kotlarska 123
Wędrówka na Wschód. Filozofia tao jako droga ku milczącej mądrości, Arian Kowalski 129
Wiersze, Tadeusz Lira-Śliwa 139
Podróż, Monika Maciejczyk 143
Ludzki los na Nowej Ziemi, Zdzisław Małkiński 147
Drzewo życia, Henryk Mazurkiewicz 161
Autonomiczne aspekty bycia ciała jako rodzaj doświadczania rzeczywistości, Patrycja Ewa Neumann 179
Mitropa, Frankenstein – Lippendorf i wiersz, Leszek Antoni Nowak 187
Wiersze, Lam Quang My 195
Wiersze, Jerzy Stasiewicz 201
Wiersze, Marek Jerzy Stępień 205
Człowiek jako ślepy wędrowiec. Dualizm świata według Jana Patočki, Julia Stuła 211
Wiersz, Tadeusz Stupnicki 227
Kilka haiku, Gabriela Szubstarska 231
Logika jako światło wędrowca, Anna Żuk 235

Dwie historie wiązanego wędrowania 241

Migracje a infiltracja kultur na Cyprze, Łukasz Burkiewicz, Małgorzata Ochmanek 245
Społeczne, kulturalne i literackie meandry zażyłości polsko-greckiej, Ares Chadzinikolau 255

page305image5805232page305image5806896page305image5807520page305image5808352page305image5808560

Od Redakcji

Kontynuując zapoczątkowany w 2016 roku cykl wydawniczy, oddajemy do rąk Czytelnika drugi tom Infiltracji kultur. W tomie pierwszym przenikanie kultur przedstawiliśmy jako rezultat procesów globalizacyjnych. W niniejszym wydaniu ramy refleksji wyznacza idea wędrowania, lecz wpisana jest ona nie wyłącznie w obszar palących współcześnie problemów masowych migracji, zbyt wyraźnie kojarzących się z „wędrówkami ludów” (znanymi wszak dobrze z poprzednich epok dziejowych), stanowiących „papierek lakmusowy” żywotności człowieka przemieszczającego się w przestrzeni w poszukiwaniu „ziemi obiecanej” – żyźniejszej, bogatszej, piękniejszej, lepszej. W niniejszej książce mówimy przede wszystkim o symbolu losu człowieka: podróżnika, pielgrzyma, włóczęgi…, flâneura w końcu, narodzonego w „ludzkim akwarium, świątyni kultu chwili przelotnej, widmowym krajobrazie rozkoszy i wyklętych zawodów” – jak w Wieśniaku paryskim Louis Aragon wyraził się o pasażu Miasta Miłości.

W metaforze wędrowania odnajdujemy dynamikę życia zarówno indywidualnego, jak i zbiorowego; oglądamy w niej siebie i innych; własny czas i czas miniony; kulturę etnicznie nam bliską, własną, ale też w takiej klasyfikacji odległą. Autorzy tomu przedstawiają drogi do poznania własnej kondycji, przemiany świadomości, wstępowania na wyższe poziomy rozwoju i pytają o możliwość przełamywania oporów wewnętrznych i zewnętrznych, o przekraczanie progów i granic, wytyczanie nowych ścieżek w procesie infiltrowania się kultur. Pytają o to, w jaki sposób doświadczenie człowieka staje się doświadczeniem ogólnoludzkim i w jaki – kultura kształtuje, przenika i urabia doświadczenie każdego z nas, podsuwając zarówno gotowe sensy i rozwiązania, jak i nakazując rozwiązywać zagadki i wymagając zmierzenia się z, niełatwym przecież, ludzkim losem, w którym trzeba znaleźć miejsce na śmiech i łzy, na spełnienie i niespełnienie, i na to, że w tej podróży, którą chcąc nie chcąc odbywamy – jak zauważył pierwszy postmodernista Koholet – „wszystko ma swój czas i jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy pod niebem”.

Jak wielkim problemem pod względem emocjonalno-duchowym jest pielgrzymowanie, świadczą przede wszystkim historie indywidualnych przeżyć jednostek ludzkich, których linia życia przebiega przez „obczyznę”. Nie byłby ów obraz losu „wiecznych Wędrowników” pełny, gdybyśmy przedstawili wyłącznie analityczną, dzięki temu: suchą pracę. Nie byłby ani uczciwy, ani też prawdziwy. Z tego między innymi powodu uważamy, że ukazanie osobowości szczególnie uwikłanych w peregrynacje oraz przybliżenie ich pisarstwa świadczy o świetności tej monografii. Czytelnik będzie zatem miał przywilej poznać bliżej Lâma Quang Mỹ, Aresa Chadzinikolau, Leszka Antoniego Nowaka, Henryka Mazurkiewicza, Zdzisława Małkińskiego i wsłuchać się w głos ich uczuć i myśli, zagłębić w samej treści pielgrzymowania przeżytego, zobaczyć jak

(…)
idą po świecie pielgrzymi.

Ułomni, głodni, zgarbieni,
podarte na nich odzienie
i mroczne mają spojrzenia,
a w sercach świt i płomienie.
(…)

Tak będzie zawsze na Ziemi,
biel śnieżna dosięgnie źrenic,
a kłamstwa nic nie wypleni.
Świat nieskończony dla stworzeń
choć podejrzanie serdeczny
jest zrozumiały, być może,
ale pomimo to – wieczny.

To znaczy – traci sens cały
wiara i w siebie, i w Boga,
to znaczy, że pozostały
tylko iluzja i droga.
Ziemia się w ciemność ubierze
albo porankiem zaświeci,
użyźnią ją żołnierze,
zaakceptują poeci.

[Josif Brodski, Pielgrzymi]

* * *

W książce zachowujemy ciągłość edytorską, wyrażającą się w ujednoliconej koncepcji redakcyjnej, w której piśmiennictwo filozoficzno-historyczne łączy namysł nad infiltracją kultur w zderzeniu z rozmaitymi punktami odniesienia interdyscyplinarnego oraz różnymi gatunkami literackiej wypowiedzi (począwszy od tekstów naukowych i filozoficznych, poprzez esej i impresję, a na opowiadaniach i poezji kończąc). W tym znaczeniu monografia stanowi spójną, choć zróżnicowaną wewnętrznie całość, wpisującą się w projekt serii wydawniczej i korespondującą z pierwszym jej tomem; jako taka – mamy nadzieję – stanie się dobrym rozwinięciem podjętych w nim problemów globalizacyjnych oraz innowacji i integracji narodów.

Recenzentom, autorom, tłumaczom, sponsorom oraz wszystkim pozostałym osobom zaangażowanym w powstanie tego dzieła składamy podziękowania – bez ich twórczej obecności i zaangażowania, bez służenia dobrą radą i wszelką pomocą niełatwo by nam było przekazać dziś Czytelnikom tą inspirującą do namysłu nad istotą życia monografię

 

Alina Bernadetta Jagiełłowicz

Piotr Martin